Het spelen van het uitvaart-Wensen-Spel

3 juni 2019 by Siska Caneel

Vandaag ga ik het Uitvaart-Wensen-Spel spelen met een familie. In deze familie zal binnenkort de vader overlijden. De echtgenote en kinderen willen met hem praten over zijn uitvaartwensen, maar dat wil hij beslist niet. Om meer te weten te komen over wat de mogelijkheden zijn en de keuzes die ze kunnen maken willen ze het spel spelen. Dat is precies het doel van dit spel. Met elkaar in gesprek gaan, de mogelijkheden en wensen bespreken en dit op een wensenformulier in vullen. Daarna ben je goed geïnformeerd en ben je tevens bewust van je eigen wensen. Ook al is de dood helemaal niet dichtbij kan dit toch een aanleiding zijn voor een verduidelijkend gesprek. Je weet immers nooit wanneer het zover is. En misschien vraagt iemand anders jou om zijn of haar uitvaart te regelen. In dit geval wil men een handvat om met hun zieke echtgenoot, vader en broer het gesprek aan te gaan.
Het mooi vorm geven bordspel met de houten pionnen en fiches lijkt een beetje op het “Mens erger je niet” spel. Er zijn vier soorten vragenkaartjes bij. Ze gaan over feiten en fabels, over jouw uitvaartwensen, stellingen plus de vraag of je het daarmee eens bent en muziekfragmenten over uitvaartmuziek. Omdat ik als uitvaartbegeleider veel ervaring heb met uitvaartwensen en uitvaarten kan ik het spel goed begeleiden. Het is niet belangrijk om te winnen, wij hopen dat het spelen van dit spel bijdraagt aan het bespreekbaar maken en de bewustwording van uitvaartwensen. Het is bijzonder om dit spel te mogen begeleiden en in een ontspannen sfeer met deze familie te mogen praten.
Lijkt het u ook iets? Om met familie, vrienden of collega’s dit spel te kunnen spelen? Uw kennis van de uitvaartmogelijkheden uit te breiden? Een handvat te hebben voor het aangaan van een moeilijk gesprek? Met drie tot zes spelers is het mogelijk. Bel of mail mij gerust voor meer vrijblijvende informatie. Ik kom u graag het spel laten zien. Om daarna eventueel een spel afspraak te maken.

 

 

 

Uitvaartwensen delen

21 mei 2019 by Siska Caneel

Uitvaart-Wensen-Spel
Je latere uitvaart, hoe zou dat er uit moeten zien? En wat zijn tegenwoordig de mogelijkheden? En met wie kun je daar eigenlijk over praten? Een collega uitvaartondernemer ontwikkelde een bordspel met als doel een gesprek over uitvaartwensen te stimuleren. Je kunt het spelen met 4 tot 6 persoenen in een vertrouwelijke sfeer, met mensen die dichtbij je staan. De vragenkaartjes zorgen dat alle onderwerpen voorbij komen en je bepaalt zelf wat je wil vragen of zeggen. Onder leiding van een ervaringsdeskundige (uitvaartbegeleider) kun je antwoord krijgen op de meeste vragen.
Nieuwsgierig geworden? Ik ben op zoek naar mensen die het Uitvaart-Wensen-Spel met me willen spelen om zo zicht te krijgen over de mogelijkheden van hun latere uitvaart. Ken je een paar mensen met wie je dit zou willen delen en neem contact met mij op. Dan maken we een afspraak en het spel bekijken en kunnen we eventueel een speelafspraak maken.

 

Het spel in het kort
Een bordspel lijkende op Mens Erger je Niet, met vragenkaartjes. Wat is er mogelijk op het gebied van uitvaarten? Wat wil ik zelf eigenlijk? Wil ik het allemaal zelf beslissen of laat ik de keuze bij mijn nabestaanden? Doel van het Uitvaart-Wensen-Spel is om met elkaar in gesprek te gaan over de dood (als deze hopelijk nog niet zo nabij is) en om je bewust te worden van je wensen omtrent het afscheid en het bespreekbaar maken daarvan.

Door met elkaar onder begeleiding van een deskundige het Uitvaart-Wensen-Spel te spelen en de vragen te beantwoorden, kom je meer te weten over wat er allemaal mogelijk is, voor je eigen afscheid en voor dat van anderen.

 

Bloemenbeleving

18 april 2019 by Siska Caneel

Elders gelezen:      Een bloemenbeleving.
“Na al 20 jaar bekend te zijn met onze opvallende etalage met een uitvaartkist er in en onze specialisatie met betrekking tot uitvaartbloemen, richten we ons vanaf heden ook op de toegevoegde waarde van bloemen bij een uitvaart”, aldus Anneke de Mik. ”We vinden het hierbij belangrijk dat ook nabestaanden zelf actief deel kunnen nemen in het bloemenproces voor, tijdens en na de uitvaart. Hierbij kun je denken aan een eigen bloemstuk maken, zelf linten drukken en kinderen die in de winkel knutselen. Na de uitvaart kan men met het bloemstuk naar de winkel komen en het bloemstuk een nieuw leven geven door middel van het maken van boeketjes voor thuis of diegene die in de laatste levensfase een belangrijke rol heeft vervuld. Tevens nieuw in onze werkwijze is het direct mee kunnen nemen van je rouwarrangement uit de dagelijks wisselende etalage van ons pand.”
Bron Vakblad Uitvaart. April 20

Wie betaalt, die bepaalt

10 april 2019 by Siska Caneel

Niet mijn woorden, maar dit zei de moeder van een overleden jonge man tegen mij.
Een heel onverwachts overlijden, de jonge echtgenote wist zich geen raad. Toen ik binnen kwam zaten de ouders van de overleden man er al. En al gauw werd duidelijk dat deze en met name de moeder een enorme druk op de jonge weduwe legden. Ze verschilden overal over van mening. Waar de man opgebaard moest worden, wie er uitgenodigd zouden worden, hoe de afscheidsdienst moest worden ingevuld. Welke kaart er gedrukt moest worden. Ik probeerde de jonge vrouw er steeds bij te betrekken om ook haar mening duidelijk te krijgen. Wanhopig gaf ze me aan dat het zinloos was. Moeder bedisselde en stelde vast. Na de eerste regelingen spraken we af de volgende dag weer bij elkaar te komen om nog andere zaken te bespreken. Voor de afspraak, na een nachtje rust belde ik de jonge vrouw thuis op. Ik besprak met haar hoe zij de uitvaart zou willen. Ze was wanhopig. Er was geen geld voor de uitvaart, de ouders wilden wel betalen, maar dan moest het op hun manier. Dat was een lastige toestand. Tijdens de afspraak waar ook de ouders weer bij waren vroeg ik af en toe of de jonge vrouw het ermee eens was, of ze iets misschien anders zou willen? Voordat ze ook maar kon antwoorden was het haar schoonmoeder die me bits liet weten dat zij de beslissingen nam. “Wie betaalt, die bepaalt” zei ze ver genoegzaam. “Het is mijn zoon, ik regel dit.” Er was niets tegen in te brengen. Met verdriet in mijn hart regelde ik een uitvaart die niet aan de wensen van de weduwe voldeed. Wat ik ook nog probeerde, het mocht niet baten. Heel verdrietig voor alle betrokkenen, Ik hoop dat ze contact met elkaar houden en dit later op een rustig moment nog eens met elkaar kunnen bespreken. Maar hoe het is gegaan, daar is dan niets meer aan te veranderen. Een uitvaart, dat kun je maar een keer doen.

De spookverhalen over uitvaarten

1 april 2019 by Siska Caneel

De meeste mensen hebben ze wel eens gehoord, van die verhalen over een uitvaart die iemand meemaakte waar alles misging. Horror uitvaarten, we smullen van de verhalen tegen beter weten in. Vaak is de waarheid compleet uit haar verband gerukt, of het verhaal sterk overdreven. Een rouwauto die midden op het kruispunt moet remmen, de achterdeuren vliegen open en de uitvaartkist ligt op straat. In de ergste variant is de kist ook nog open gegaan, met alle gevolgen van dien. Of de moeder van de buurvrouw van een verre nicht, die op de kist klopte omdat ze opeens weer was gaan leven. De rouwauto die zonder benzine op een landweggetje til kwam te staan. De kist die bij aankomst in het Crematorium niet de overledene bevatte, maar verwisseld was.  Het graf dat vergeten was te graven, de verkeerde muziek die ten gehore werd gebracht, de verkeerde foto op het grote scherm, bloemstukken die te laat en verkeerd bezorgd werden. Rouwkaarten die pas veel later bezorgd werden. Families die elkaar te lijf gingen, politie in de aula aanwezig, en zo kan ik nog even doorgaan. Geloof niet alles wat je hoort. Natuurlijk kan er altijd iets fout gaan, hoe iedereen ook zijn of haar uiterste best zal doen om alles goed te laten verlopen. Soms hebben wij al uitvaart begeleiders last van overmacht. We zullen werkelijk alles doen om de eventuele schade te beperken. Niet alles en iedereen is voorspelbaar.   Maar bedenk dat het natuurlijk altijd uitzonderlijke situaties zijn, en dat het over het algemeen allemaal zal gaan zoals men met de uitvaartleider heeft besproken. Uitzonderingen daar gelaten.

De Tolad, een wandelstok waarmee je as kunt verstrooien.

23 oktober 2018 by Siska Caneel

De as stond al een tijdje verdekt opgesteld bij een van de zussen. In de loop der jaren vaak van de een naar de ander gebracht. “vader komt logeren” zei de ene zus terwijl de ander dat bespottelijk vond en het over vaders nalatenschap in een pot had. Ze waren het er allemaal met elkaar over eens. Er moest iets mee gebeuren, maar wat? Natuurlijk kun je as verstrooien, in het bos, in de tuin, in een weiland of in zee. Maar daar hadden ze verhalen over gehoord, over as die tegen de wind inging en terug kwam, of een berg as die maar weken bleef liggen.  Dat risico wilden ze niet nemen. Ze kwamen bij mij om raad vragen. En die kon ik ze geven. Want sinds kort verkoop ik ook de Tolad.  Een wandelstok waar ik de as van een overledene in kan doen. Daarna kan de familie tijdens een bijzonder ritueel de as verstrooien tijdens een wandeling.

Nadat ze de Tolad hadden gezien en het met elkaar hadden besproken maakten we een afspraak.  De familie vertrok naar het bos waar ze vroeger vele wandelingen met hun ouders hadden gemaakt. Om de beurt namen ze de wandelstok in de hand en maakten zo een spoor van de as langs het bospad. Telkens wanneer de stok de grond raakt verstrooi je een beetje as. Deze verwaaid en je ziet er al gauw niets van terug. Ondertussen haalden ze herinneringen op en zong iemand een liedje. Ze wezen elkaar de bijzondere plekjes, waar ze spelletjes tussen de bomen hadden gedaan, waar ze kastanjes hadden gezocht en de oude verstop-plekjes. Zo kon iedereen op zijn of haar eigen manier afscheid nemen. In stilte kwamen ze op de open plek in het bos. Daar werd een kleed gespreid en kwamen de thermoskannen met koffie tevoorschijn. Zelf gebakken cake naar het recept van moeder erbij. “Net als vroeger” knikten ze  en ze zaten in gedachten verzonken nog even bij elkaar. Er is een persoonlijk appje beschikbaar waarmee de route kan worden bewaard en misschien nog eens worden nagelopen. Een prachtig ritueel. En natuurlijk bedenkt iedereen een eigen ritueel wat bij de situatie past.  Een mooi alternatief voor de urn op de kast.

                                                 

Nogmaals: Het TranenTasje om kinderen te ondersteunen/

5 september 2018 by Siska Caneel

TranenTasje voor Kinderen in rouw                                      

Afhankelijk van hun leeftijd en plek in het gezin zullen kinderen heel verschillend reageren op de (a.s. )dood van een geliefd persoon. Ze  hebben begrip en ondersteuning nodig. Ze kunnen  reageren met ongeloof,  ze worden boos, angstig, gaan de dood ontkennen.  Er zijn veel mogelijkheden om kinderen en jongeren te begeleiden in deze verdrietige periode. Naast het eigen verdriet van ouders, partners en andere familieleden is het een hele taak er ook nog voor de kinderen te zijn. Siska Caneel heeft naast het Scholenproject voor rouwende kinderen nu ook een TranenTasje voor kinderen gemaakt.  In overleg met de ouders worden er leesboekjes in gedaan. Er zit een werkboek in, een knuffel hoort erbij. Diverse tips, als handvat voor een gesprek. Doe-dingen. Misschien wil je iets voorbereiden met je kind, voor het definitieve afscheid. Er zijn een aantal  dingen die kinderen best kunnen doen. Ook al zijn ze nog zo klein. Ze kunnen een bloemetje bij de kist leggen, een brief meegeven, een kaarsje aansteken, een gedichtje opzeggen, een liedje zingen of muziek maken. Het helpt echt bij het afscheid nemen.

                    

 

Kinderen kunnen veel meer aan dan je denkt. Ze geven zelf wel aan tot waar ze willen gaan en haken af als ze er genoeg van hebben. Laat ze hun eigen keuze maken. Het TranenTasje is te huur voor €15,00 euro per week. Werkboek en knuffel mag het kind houden wanneer de tas ingeleverd moet  worden voor een volgende familie.

Na TranenTas voor schoolproject nu ook TranenTasje voor kind te huur

1 augustus 2018 by Siska Caneel

Kinderen mogen niet vergeten worden voor tijdens en na de uitvaart. Zij hebben ook verdriet, kunnen daar moeilijk mee omgaan en hebben begeleiding nodig. Vorige week nog is het TranenTasje goed van pas gekomen bij oma, waar 4 jongens van 4 tot 9 jaar intens verdrietig waren na het overlijden van hun opa. In samenspraak met de ouders en oma had ik er wat voorleesboekjes, een woordenlijst, steentjes om te schilderen, stiften en kleurplaten in gedaan. Het boekje met de uitleg over de werking van het Crematorium bleek ook voor de ouders zeer informatief te zijn. In begrijpelijke taal met duidelijke tekeningen, een echte aanwinst. Voor alle vier jongens een werkboekje erbij. Tijdens de condoleance zaten ze te tekenen en te schrijven. Voordat de kist gesloten werd mochten ze zelf de tekening en kleurplaat bij opa in de kist leggen. Met serieuze koppetjes hielpen ze mee de knoppen van de deksel van de uitvaartkist aan te draaien. met een bibberlipje deden ze in de aula een kaarsje aan bij Opa. Hartverscheurend om hun verdriet te zien en te voelen. Maar ze voelden zich gehoord en gezien, ze mochten helpen met alles. Toen ik afscheid nam gaven ze het TranenTasje aan mij terug. Ze gingen met vakantie en zoals de oudste van het stel zei, kon ik er dan beter weer andere verdrietige kindjes blij mee maken. Slik slik. Geweldig, missie geslaagd.

Uitvaart bloemen, zo bijzonder

2 juli 2018 by Siska Caneel

Prachtig ziet het eruit, al die bloemen bij een uitvaart.  Soms al enige dagen bij de overledene, soms tijdens de uitvaart meegebracht. Dikwijls een mooie ceremonie met het leggen van de bloemen.  Vaak in plaats van zand in een graf aan de overledene meegegeven. Ontroerende ogenblikken wanneer kleine kinderen een bloemetje bij ouders of grootouders leggen, een defilé van belangstellen langs de overledenen die allen een bloem achter laten. Wij proberen het altijd te bespreken met de nabestaanden, wat wil je wel, of juist niet. Zetten we op de kaart dat er een (on-verpakte) bloem mee gegeven kan worden? Zullen we daarvoor vazen neerzetten? Laatst bleven er bijna 100 witte rozen over na een plechtigheid. Allemaal afzonderlijk verpakt. Heel veel plastic, dat zou niet moeten. De rozen konden mede daardoor niet allemaal mee in de oven, en werden op verzoek van de familie naar een zorgcentrum gebracht. Een medewerker daar had een flinke klus om alle verpakkingen te verwijderen maar maakte er prachtige boeketten van. De medebewoners van de overledene hebben er nog lang van genoten.

Uiteraard leggen we de bloemen na de begrafenis op het graf. Na een crematie zijn er diverse mogelijkheden om iets met de bloemen te doen. Wij verwijderen op verzoek alle kaarten en linten en geven deze aan de nabestaanden mee. De bloemen van de directe nabestaanden gaan vaak mee in de crematieoven. De overige bloemstukken, rouwkransen en boeketten krijgen buiten een plaatsje. Dan kan de familie nog zelf beslissen wat men ermee wil doen. Soms worden ze op een graf bijgezet, gaan ze mee naar huis, worden ze naar een verpleeghuis gebracht.  Als er ruimte voor is worden ze in de eigen tuin gelegd, of deels gedroogd. Wat er dan nog over is wordt vaak op bijvoorbeeld monumenten, bloem- plateau’s  of bij oorlogsgraven neergelegd.

Zo ook de bloemen die u hier op de foto ziet. De overleden meneer was na de oorlog zelf betrokken bij het tot stand komen van dit oorlogsmonument. Liefdevol werden de vele prachtige boeketten en meegebrachte bloemen door de familie als eerbetoon bij het monument neergelegd. Waardoor het monument er ook weer even heel anders uitzag en aandacht trok. En werd er over nagepraat.

      

Regen en onweer op de begraafplaats

18 juni 2018 by Siska Caneel

De wekker liep af en ik moest op. Moeilijk wakker worden  na een onrustige en klamme nacht. Maar ik mag een uitvaart begeleiden en heb geen tijd te verliezen. Ondanks het vroege uur is het al snikheet. Ik trek met lichte tegenzin mijn pak aan. Het draagt zo warm.Ik smelt er bijna in. Maar je wil netjes voor de dag komen. Geen blote armen en tenen. Een uurtje later is het afscheid van de overledene. Jaloers bekijk ik de familie van de overledene . Die hebben geen kledingcode Bijna bloot en op slippers zijn ze. Er is erg veel belangstelling en de aula bij het crematorium loop vol. De dienst duurt erg lang en tot mijn schrik gaan er een paar mensen onderuit. In de zinderende hitte lopen we vervolgens het lange pad naar het graf. Onderweg haken mensen af. Veel te heet in de brandende zon. Het losse zand naast het graf stort bijna naar beneden. De touwen zijn te droog en snijden in de handen. Sprekers trekken zich in de schaduw terug. De familie slaat zich er dapper doorheen. Het is eigenlijk ondoenlijk hier. De gezichten van de belangstellenden worden steeds langer. Donkere wolken pakken zich boven het kerkhof samen. Een enorme stortbui barst los. Hagenstenen om hoofdpijn van te krijgen. Helemaal doorweekt in een paar tellen. Op hun slippers glibberen de mensen door de modderstromen. Het is een drama. Grafstenen vallen om. Mensen raken gewond. Gillende sirenes komen dichterbij. Grote paniek. Wat hoor ik toch? Wie of wat gilt er zo in mijn oor? Wanhopig keer ik me om. Ik kijk en kijk. Knipper nog eens met mijn ogen……… Zie ik het goed???? Rode knipperlichten? Het lawaai komt uit mijn wekker. Opgelucht plof ik op aarde en druk de sirene uit. Het was slechts een nachtmerrie van een uitvaart begeleider die zich te druk maakt over het weer. Het komt zoals het komt. Daar hebben wij (gelukkig) zelf geen zeggenschap over.