De Tolad, een wandelstok waarmee je as kunt verstrooien.

23 oktober 2018 by Siska Caneel

De as stond al een tijdje verdekt opgesteld bij een van de zussen. In de loop der jaren vaak van de een naar de ander gebracht. “vader komt logeren” zei de ene zus terwijl de ander dat bespottelijk vond en het over vaders nalatenschap in een pot had. Ze waren het er allemaal met elkaar over eens. Er moest iets mee gebeuren, maar wat? Natuurlijk kun je as verstrooien, in het bos, in de tuin, in een weiland of in zee. Maar daar hadden ze verhalen over gehoord, over as die tegen de wind inging en terug kwam, of een berg as die maar weken bleef liggen.  Dat risico wilden ze niet nemen. Ze kwamen bij mij om raad vragen. En die kon ik ze geven. Want sinds kort verkoop ik ook de Tolad.  Een wandelstok waar ik de as van een overledene in kan doen. Daarna kan de familie tijdens een bijzonder ritueel de as verstrooien tijdens een wandeling.

Nadat ze de Tolad hadden gezien en het met elkaar hadden besproken maakten we een afspraak.  De familie vertrok naar het bos waar ze vroeger vele wandelingen met hun ouders hadden gemaakt. Om de beurt namen ze de wandelstok in de hand en maakten zo een spoor van de as langs het bospad. Telkens wanneer de stok de grond raakt verstrooi je een beetje as. Deze verwaaid en je ziet er al gauw niets van terug. Ondertussen haalden ze herinneringen op en zong iemand een liedje. Ze wezen elkaar de bijzondere plekjes, waar ze spelletjes tussen de bomen hadden gedaan, waar ze kastanjes hadden gezocht en de oude verstop-plekjes. Zo kon iedereen op zijn of haar eigen manier afscheid nemen. In stilte kwamen ze op de open plek in het bos. Daar werd een kleed gespreid en kwamen de thermoskannen met koffie tevoorschijn. Zelf gebakken cake naar het recept van moeder erbij. “Net als vroeger” knikten ze  en ze zaten in gedachten verzonken nog even bij elkaar. Er is een persoonlijk appje beschikbaar waarmee de route kan worden bewaard en misschien nog eens worden nagelopen. Een prachtig ritueel. En natuurlijk bedenkt iedereen een eigen ritueel wat bij de situatie past.  Een mooi alternatief voor de urn op de kast.

                                                 

Nogmaals: Het TranenTasje om kinderen te ondersteunen/

5 september 2018 by Siska Caneel

TranenTasje voor Kinderen in rouw                                      

Afhankelijk van hun leeftijd en plek in het gezin zullen kinderen heel verschillend reageren op de (a.s. )dood van een geliefd persoon. Ze  hebben begrip en ondersteuning nodig. Ze kunnen  reageren met ongeloof,  ze worden boos, angstig, gaan de dood ontkennen.  Er zijn veel mogelijkheden om kinderen en jongeren te begeleiden in deze verdrietige periode. Naast het eigen verdriet van ouders, partners en andere familieleden is het een hele taak er ook nog voor de kinderen te zijn. Siska Caneel heeft naast het Scholenproject voor rouwende kinderen nu ook een TranenTasje voor kinderen gemaakt.  In overleg met de ouders worden er leesboekjes in gedaan. Er zit een werkboek in, een knuffel hoort erbij. Diverse tips, als handvat voor een gesprek. Doe-dingen. Misschien wil je iets voorbereiden met je kind, voor het definitieve afscheid. Er zijn een aantal  dingen die kinderen best kunnen doen. Ook al zijn ze nog zo klein. Ze kunnen een bloemetje bij de kist leggen, een brief meegeven, een kaarsje aansteken, een gedichtje opzeggen, een liedje zingen of muziek maken. Het helpt echt bij het afscheid nemen.

                    

 

Kinderen kunnen veel meer aan dan je denkt. Ze geven zelf wel aan tot waar ze willen gaan en haken af als ze er genoeg van hebben. Laat ze hun eigen keuze maken. Het TranenTasje is te huur voor €15,00 euro per week. Werkboek en knuffel mag het kind houden wanneer de tas ingeleverd moet  worden voor een volgende familie.

Na TranenTas voor schoolproject nu ook TranenTasje voor kind te huur

1 augustus 2018 by Siska Caneel

Kinderen mogen niet vergeten worden voor tijdens en na de uitvaart. Zij hebben ook verdriet, kunnen daar moeilijk mee omgaan en hebben begeleiding nodig. Vorige week nog is het TranenTasje goed van pas gekomen bij oma, waar 4 jongens van 4 tot 9 jaar intens verdrietig waren na het overlijden van hun opa. In samenspraak met de ouders en oma had ik er wat voorleesboekjes, een woordenlijst, steentjes om te schilderen, stiften en kleurplaten in gedaan. Het boekje met de uitleg over de werking van het Crematorium bleek ook voor de ouders zeer informatief te zijn. In begrijpelijke taal met duidelijke tekeningen, een echte aanwinst. Voor alle vier jongens een werkboekje erbij. Tijdens de condoleance zaten ze te tekenen en te schrijven. Voordat de kist gesloten werd mochten ze zelf de tekening en kleurplaat bij opa in de kist leggen. Met serieuze koppetjes hielpen ze mee de knoppen van de deksel van de uitvaartkist aan te draaien. met een bibberlipje deden ze in de aula een kaarsje aan bij Opa. Hartverscheurend om hun verdriet te zien en te voelen. Maar ze voelden zich gehoord en gezien, ze mochten helpen met alles. Toen ik afscheid nam gaven ze het TranenTasje aan mij terug. Ze gingen met vakantie en zoals de oudste van het stel zei, kon ik er dan beter weer andere verdrietige kindjes blij mee maken. Slik slik. Geweldig, missie geslaagd.

Uitvaart bloemen, zo bijzonder

2 juli 2018 by Siska Caneel

Prachtig ziet het eruit, al die bloemen bij een uitvaart.  Soms al enige dagen bij de overledene, soms tijdens de uitvaart meegebracht. Dikwijls een mooie ceremonie met het leggen van de bloemen.  Vaak in plaats van zand in een graf aan de overledene meegegeven. Ontroerende ogenblikken wanneer kleine kinderen een bloemetje bij ouders of grootouders leggen, een defilé van belangstellen langs de overledenen die allen een bloem achter laten. Wij proberen het altijd te bespreken met de nabestaanden, wat wil je wel, of juist niet. Zetten we op de kaart dat er een (on-verpakte) bloem mee gegeven kan worden? Zullen we daarvoor vazen neerzetten? Laatst bleven er bijna 100 witte rozen over na een plechtigheid. Allemaal afzonderlijk verpakt. Heel veel plastic, dat zou niet moeten. De rozen konden mede daardoor niet allemaal mee in de oven, en werden op verzoek van de familie naar een zorgcentrum gebracht. Een medewerker daar had een flinke klus om alle verpakkingen te verwijderen maar maakte er prachtige boeketten van. De medebewoners van de overledene hebben er nog lang van genoten.

Uiteraard leggen we de bloemen na de begrafenis op het graf. Na een crematie zijn er diverse mogelijkheden om iets met de bloemen te doen. Wij verwijderen op verzoek alle kaarten en linten en geven deze aan de nabestaanden mee. De bloemen van de directe nabestaanden gaan vaak mee in de crematieoven. De overige bloemstukken, rouwkransen en boeketten krijgen buiten een plaatsje. Dan kan de familie nog zelf beslissen wat men ermee wil doen. Soms worden ze op een graf bijgezet, gaan ze mee naar huis, worden ze naar een verpleeghuis gebracht.  Als er ruimte voor is worden ze in de eigen tuin gelegd, of deels gedroogd. Wat er dan nog over is wordt vaak op bijvoorbeeld monumenten, bloem- plateau’s  of bij oorlogsgraven neergelegd.

Zo ook de bloemen die u hier op de foto ziet. De overleden meneer was na de oorlog zelf betrokken bij het tot stand komen van dit oorlogsmonument. Liefdevol werden de vele prachtige boeketten en meegebrachte bloemen door de familie als eerbetoon bij het monument neergelegd. Waardoor het monument er ook weer even heel anders uitzag en aandacht trok. En werd er over nagepraat.

      

Regen en onweer op de begraafplaats

18 juni 2018 by Siska Caneel

De wekker liep af en ik moest op. Moeilijk wakker worden  na een onrustige en klamme nacht. Maar ik mag een uitvaart begeleiden en heb geen tijd te verliezen. Ondanks het vroege uur is het al snikheet. Ik trek met lichte tegenzin mijn pak aan. Het draagt zo warm.Ik smelt er bijna in. Maar je wil netjes voor de dag komen. Geen blote armen en tenen. Een uurtje later is het afscheid van de overledene. Jaloers bekijk ik de familie van de overledene . Die hebben geen kledingcode Bijna bloot en op slippers zijn ze. Er is erg veel belangstelling en de aula bij het crematorium loop vol. De dienst duurt erg lang en tot mijn schrik gaan er een paar mensen onderuit. In de zinderende hitte lopen we vervolgens het lange pad naar het graf. Onderweg haken mensen af. Veel te heet in de brandende zon. Het losse zand naast het graf stort bijna naar beneden. De touwen zijn te droog en snijden in de handen. Sprekers trekken zich in de schaduw terug. De familie slaat zich er dapper doorheen. Het is eigenlijk ondoenlijk hier. De gezichten van de belangstellenden worden steeds langer. Donkere wolken pakken zich boven het kerkhof samen. Een enorme stortbui barst los. Hagenstenen om hoofdpijn van te krijgen. Helemaal doorweekt in een paar tellen. Op hun slippers glibberen de mensen door de modderstromen. Het is een drama. Grafstenen vallen om. Mensen raken gewond. Gillende sirenes komen dichterbij. Grote paniek. Wat hoor ik toch? Wie of wat gilt er zo in mijn oor? Wanhopig keer ik me om. Ik kijk en kijk. Knipper nog eens met mijn ogen……… Zie ik het goed???? Rode knipperlichten? Het lawaai komt uit mijn wekker. Opgelucht plof ik op aarde en druk de sirene uit. Het was slechts een nachtmerrie van een uitvaart begeleider die zich te druk maakt over het weer. Het komt zoals het komt. Daar hebben wij (gelukkig) zelf geen zeggenschap over.

 

Speeddaten met een uitvaartondernemer

12 april 2018 by Siska Caneel

Voor veel mensen is het een ver-van-mijn-bed-show: praten over de laatste fase van het leven, afscheid nemen en alles wat daarbij komt kijken. Uitvaartondernemers hebben op dagelijkse basis te maken met deze onderwerpen. Experts dus die veel weten over wat er kan, moet en mag rond een afscheid. Wat heb jij altijd al eens willen vragen aan een uitvaartondernemer?

Prangende vragen. Zondag 27 mei aanstaande organiseert De afscheidswijzer in het Openluchtmuseum (Arnhem) de ‘Themadag zorg & afscheid’. Een uitgelezen kans om al jouw prangende vragen eindelijk eens aan een ervaringsdeskundige te stellen! Bij binnenkomst in het museum krijg je een plattegrond mee met het programma. Wanneer je de looproute volgt, maak je een wandeling langs alle aanwezige standhouders.

Speeddaten. Tijdens de themadag is er van alles te zien, doen en leren. Eén van de activiteiten is een wel zeer bijzondere. Onderdeel van het programma is namelijk een heuse speeddate met een uitvaartondernemer uit jouw regio. Speeddaten om je ware liefde te vinden kennen we allemaal wel, maar op speeddate gaan met een uitvaartondernemer klinkt wellicht (nog) wat onwennig. Je zult je misschien afvragen hoe zo’n gesprek er uit gaat zien en wat je allemaal kunt vragen. Maak thuis vast een briefje met vragen over alles wat je wilt weten. Tot ziens op 27 mei in het Nederlands Openluchtmuseum. Siska Caneel Uitvaartverzorging is ook aanwezig.

Bron: www. afscheidswijzer.nl

De laatste borrel van opa

12 maart 2018 by Siska Caneel

Voor de uitvaart sluit ik samen met de familie de kist.  De kleinkinderen van de overledene willen graag tekeningen meegeven. En er mag een knuffelbeest mee met opa. . Eerder die week was er sprake van om sigaren en flesjes bier mee te geven. Ik heb uitgelegd dat je niet van alles mee kunt geven in een rouwkist. En zeker geen glaswerk. In de crematieoven kan dat voor grote problemen zorgen. Het glas smelt, en de oven raakt beschadigd. Het glas zet zich vast aan de as. Met alle gevolgen daarvan. Ik kijk wat er nog meer in gaat, en kan een glimlach niet onderdrukken. Wel een sigaar, geen flesje bier. En foto’s van de familie. De lijstjes met glas zijn eraf gehaald. Omdat glas in een crematieoven voor heel veel overlast kan zorgen, en 1000den euro’s schade, kunnen we echt geen uitzonderingen maken. Het ritueel is klaar, ieder heeft opa iets meegegeven en neemt afscheid voor we de deksel op de kist leggen en samen de sluitknoppen vast draaien.

Mijn gedachten gaan terug naar jaren geleden. Een familie moest afscheid van hun opa nemen en wilde beslist dat hij zijn laatste borrel in de kist zou krijgen. Het was een begrafenis, en een glas zou geen ramp zijn. Maar deze kleinkinderen hadden op t laatst iets anders bedacht. Ze boorden een gat in de deksel van de kist. Daarin goten ze vlak voor de uitvaart een glaasje met een borrel leeg. Voldaan vulden ze het kleine gat op met een mooie roos. Een paar bloemetjes erbij, en niemand kon het zien. Hoe verzin je zoiets/?  De bloemen bleven natuurlijk op de kist. Mensen willen soms graag van alles aan de overledene meegeven. Tekeningen, rookwaar, brieven, bloemen, het kan allemaal zonder problemen mee. En hun telefoon? Nee dat mag echt niet.  Tegenwoordig moeten de nabestaanden op het aanvraag formulier een handtekening zetten dat er geen pacemaker aanwezig is of andere schadelijke stoffen. Daarmee zijn zij aansprakelijk als de oven vernield wordt. Dat wil niemand, dat zou een heel vervelend staartje zijn van een hele verdrietige periode. Het flesje bier komt straks op de kist in de aula, het hoorde blijkbaar wel heel echt bij opa . We vertrekken naar het crematorium.

Zijn wiegje was een stofzuigerdoos

3 februari 2018 by Siska Caneel

Wat zijn er toch altijd mooie verhalen te vertellen bij een afscheid. Tijdens de condoleance na de crematieplechtigheid raak ik aan de praat met een nichtje van de overleden man. Vol ongeloof is ze, als ze eerder die week hoort dat haar neef Robert is overleden. Ze hadden een paar dagen ervoor nog telefonisch  een afspraak gemaakt om weer eens gezellig bij te kletsen. Dat zou vandaag zijn, maar nu is ze hier in het crematorium, voor het laatste afscheid. Dat maakt het extra moeilijk, wanneer mensen zo abrupt opeens overlijden, afspraken hebben, mensen vlak voor het overlijden  nog hebben gesproken.  Er was niks aan de hand. Een overlijdensbericht is dan werkelijk een donderslag bij heldere hemel.

Ze vertelt me dat ze een beetje moest lachen toen de kist met Robert erin door de familie werd binnengedragen. Het was een extra lange kist, haar neef was ruim twee meter. En toen moest ze denken aan het familieverhaal over zijn geboorte. Het was in de oorlogsjaren en het gezin van opa en oma woonde met acht personen in een meer dan piep klein huisje in de binnenstad. Een van de dochters werd hevig verlieft en wilde samen gaan wonen. Terwijl in dat kleine huisje elke millimeter moest worden benut vond men het geen enkel probleem. Haar flink uit de kluiten gewassen vriend trok er gezellig bij in. En het duurde ook niet lang of  gezinsuitbreiding diende zich aan. Maar er was geen ruimte en geen geld. Waar moest de kleine Robert slapen? Geen enkel probleem. De eerste maanden van zijn leven sliep en keek de altijd tevreden Robert tevreden om zich heen vanuit een …stofzuigerdoos. En dat ging prima. Dat verhaal dat zo vaak verteld werd als deze man van ruim twee meter op een feestje aanwezig was bracht nu een glimlach om de lippen van de aanwezigen. Het grote verschil van hoe men op deze wereld begint en eindigt. Van stofzuigerdoos naar een extra lange uitvaartkist.  Dapper slikt ze haar tranen weg, “ik had me er zo op verheugd hem weer te zien”.

De vlag halfstok bij de brandweer en ik loop voor een brandweerauto.

23 januari 2018 by Siska Caneel

Kippenvel, nu na het zien van de foto’s nog. Het was een bijzondere uitvaart. Elke uitvaart is uniek, nooit is iets hetzelfde. Maar deze bracht veel emoties mee.  Van te voren heb ik twee keer met de overledene en zijn vrouw gesproken. Wat een fijne mensen. Het was heel duidelijk wat hun wensen waren en hoe het tot in detail geregeld kon worden. Ondanks dat het allemaal veel sneller ging dan gehoopt waren we goed voorbereid. Het ging zoals zij zich hadden gewenst. In de hele stad hingen bij de brandweerkazernes de vlaggen half stok. Op de dag van de uitvaart liep ik zoals altijd voor de stoet uit bij het vertrek bij het uitvaartcentrum en bij de aankomst bij het Crematorium. Deze keer was het anders. Ik liep niet voor de met bloemen beladen rouwauto maar er achter. En daar liep ik voor een grote brandweerauto in rouw. Door familie en vrienden was de overledene daar in gedragen. en zo brachten de brandweermannen hun collega naar het Crematorium. Bij het crematorium reden we  door een lange erehaag van brandweer vrouwen en mannen die in ceremonieel uniform salueerden om hun collega de laatste eer bewezen. dit gaf de familie zoveel kracht. Een overvolle aula, prachtige toespraken en passende muziek. Toen kippenvel en vol emotie, vandaag weer. Wat voel ik me vereerd dat ik aan deze mooie uitvaart mocht meewerken.

Een toespraak door de overledene in de Aula

6 november 2017 by Siska Caneel

Film om nabestaanden toe te spreken

Een aantal jaren geleden ben ik door een oudere heer gevraagd om samen over zijn  latere uitvaart te spreken. Hij was nog niet ziek of zo, maar woonde wel alleen en realiseerde zich dat hij niet het eeuwige leven had. Ik vindt dat altijd een goed idee. Het is zeker voor de nabestaanden prettig wanneer er al enige handvaten zijn. Soms praat men er met niemand over en moet er door de nabestaanden een moeilijke keuze voor cremeren of begraven en veel meer worden gemaakt. Samen bespraken we het uitvaartdraaiboek (de Piramide)  en de keuzes die zoal te maken zijn. Met de familie was weinig of geen contact. Meneer had zijn familie gevraagd om bij het gesprek aanwezig te zijn. Die wilden dat niet, ze vonden het “de goden verzoeken” als je dat allemaal vast wilt leggen. Meneer voelde zich hierin erg eenzaam. Hij sprak niet veel mensen meer. Het viel me op dat hij wel een uitgesproken mening had over de diverse familieleden. En toen kwam het. Hij wilde dat ik voor een fotograaf zou zorgen.” Iemand die ook filmpjes kan maken, zei hij.” En niet later pas bij de begrafenis, nee nu. Binnenkort. Hij had een script geschreven en wilde tijdens  de uitvaart bij de plechtigheid in de aula de  familie nog even toespreken. Dat is nogal wat. Maar natuurlijk heb ik het geregeld. De filmer heeft me het filmpje op een DVD bezorgd en merkte op dat het zeer interessant was. De DVD is bij meneer, hij leeft nog.  En ik denk erover om hem eerdaags eens te benaderen om te vragen of de opnames nog te gebruiken zijn. Want gelukkig veranderen gedachten soms, ruzies worden bijgelegd, mensen zijn er misschien niet meer. En wellicht zou je nu na een paar jaar wel hele andere dingen willen zeggen. En wie moet straks beslissen of die film vertoond mag worden? Ja, ik ga echt eens naar hem toe om dit te bespreken.